Batiya Yon Veren Metinler cilt4

<p>Bati'ya Yon Veren Metinler'in dorduncu ve (simdilik!) son cildi, on dokuzuncu yuzyil boyunca liberallerin "birakiniz yapsinlar" sloganinda ozetlenen politikalarina meydan okuyan bir muhafazakirla baslamaktadir. Ortodoks Hiristiyanlar, Avusturya sansolyesi Prens Metternich, Fransiz dusunur Alexis de Tocqueville, Ingiliz hukukcu James Fitzjames Stephen gibi unlu muhafazakirlarin yaninda yer alir. Papa IX. Pius, liberallerin tum calismalarini kinarken, Kardinal Newman liberalizmi, Protestanligin icini bosaltarak Katoliklige benzetmekle suclar. Sosyalistler, liberallere isci sinifini istismar ettikleri gerekcesiyle karsidir; liberal anayasalarin kigit uzerinde demokratik olmakla birlikte, kapitalist burjuvaziye denetim ustunlugu veren ortami yarattigini ileri surerler.Ne var ki, yirminci yuzyil, hicbirisinin ongoremedigi kadar guclu bir yeni akimla sarsilacaktir: Musamahasiz irkcilik ve emperyalizm. Ingiliz kokenli bir Alman olan Houston Stewart Chamberlain "Ari" diye adlandirdigi muhayyel bir irkin erdemlerini vazetmekte, Ingiliz bilim adami Kari Pearson, soydaslarinin mukemmeliyetlerini surdurebilmeleri icin Darwin'den mulhem secici uremeyi desteklemektedir.Birinci Dunya Savasi, Fransiz filozof Henri Bergson'un "bilgiye sezgisel yaklasim" adina bilimsel yonteme meydan okudugu, yurttasi Georges Sorel'in irrasyonel siddeti yucelttigi, Friedrich Nietzsche'nin yeni bir yigitlik ahlaki adina Hiristiyan etigine saldirdigi, Dostoyevski'nin mucize, gizem ve otoriteye geri donus cagrilari yaptigi entelektuel ortamin himayesinde serpilir. 1914'ten itibaren bas veren "entelektue-kaos," anti-entelektuel akimlari besler. Paul Tillich'in "Endise Cagi," Ortega y Gasset'in "Ara Donem" dedigi surecleri de korukler.Yeni toplumsal acilimlar olarak takdim edilen komunizm ve fasizm, Bati dusuncesinde yeni savrulmalar getirir. Ikinci Dunya Savasi ve sonuclarinin irrasyonelliginin derinden etkiledigi Oswald Spengler, Arnold Toynbee, Teilhard de Chardin gibi saygin aydinlar eserlerinde sitem</p> <p>**</p>